08-05-07

Shoot Out The Lights

19235

 

SHOOT OUT THE LIGHTS

 

Als jonge zangeres ontmoette Linda Pettifer, Richard Thompson voor het eerst, toen ze, op uitnodiging van haar vriendin Sandy Denny meeging naar een sessie van Liege And Lief . Maar het was de producer Joe Boyd die haar wegkaapte. Ze volgde hem in 1970 naar Los Angeles, waar hij zijn Hannibal label ging opstarten.

 

Wanneer de relatie misliep omdat Boyd geen kinderen wilde, keerde ze terug naar Londen waar ze Richard opnieuw ontmoette. Die was net uit de Fairports gestapt om een solocarrière te beginnen. Linda zong mee op zijn eerste solo LP Henry The Human Fly. 

 

Ze trouwden in ‘72 en tegen mei ’73 was Linda zwanger. Ze maakten van de gelegenheid gebruik om het wat rustiger aan te doen en ondertussen een eerste LP samen op te nemen. In november trokken ze op tournee, als Hokey Pokey, een trio met Richards oude Fairport maatje Simon Nicol. Hokey Pokey was ook de werktitel van hun eerste plaat, maar dat stuitte op het veto van de platenmaatschappij. Tegen maart was het trio uitgegroeid tot een rockband Sour Grapes om het voorprogramma te verzorgen van Traffic in de U.K. en Europa. Wanneer een maand later I Want To See The Bright Lights Tonight werd uitgebracht was de groep alweer gesplit. Hoewel de critici lovend waren bleef het succes uit. Vooral Linda trok zich dat erg aan.

 

Om een groter publiek aan te spreken werd gepoogd de volgende platen wat vrolijker te maken. Maar Hokey Pokey (dan toch) noch Pour Down Like Silver sloegen aan. Na twee tournees in 1975 hield Richard het voor bekeken. "Ik wou geen muziek meer spelen. En eigenlijk heb ik dat ook twee jaar niet meer gedaan.” Ze begonnen een winkel in antiek.

 

Richard had zich inmiddels bekeerd tot het Sufisme. Samen met Linda nam hij verschillende elementen van het Islam leven over. Zo droegen ze bijvoorbeeld lange gewaden en liet Richard zijn baard staan. Hij hechtte geen waarde aan materiele zaken en gaf zelfs hun meubels weg. Er was zelfs geen stroom in hun appartement. Het leven in een commune leek Linda dan ook een beter idee. Maar het leven in de sekte bracht spanningen mee in het huwelijk. Linda verliet hem tot twee keer toe. Maar een bestaan als alleenstaande moeder met een kind en een tweede op komst schrok haar af.

 

Om de contractuele verplichtingen met Island af te werken werd in 1976 Guitar, Vocal uitgebracht. Het is een verzameling outtakes en live opnamen uit Richards gehele carrière.

 

Pas in mei 1977 nam Richard, voor het eerst in twee jaar, zijn akoestische gitaar terug ter hand om met een bende muzikanten van de commune rond te trekken. Joe Boyd is niet onder de indruk, maar krijgt terug een sprankje hoop. Met Simon Nichol werkt hij een plan uit om Richard terug de studio in te lokken. “Ik was een single aan het opnemen met Julie Covington: ‘Only Woman Bleed’,” vertelt Joe Boyd “Voor de b-kant vroeg ik de leden van Fairport Convention. Dus leek het me een goed idee om Richard er bij te vragen, in een omgeving die hem niet vertrouwd zou zijn. Ik wou hem er aan herinneren hoe plezierig het was te werken met uitstekende muzikanten. Ik had Andy Newmark en Willie Weeks – de beste L.A. sessiemuzikanten – laten overvliegen om te werken aan Julie’s album. Dus zodra Julie naar huis ging, bleven ze en bracht ik Richard binnen.  Die kerels hadden nooit van Richard gehoord maar wanneer ze het eerste nummer doorliepen, was het van ‘Wie is die kerel? Hij is ongelofelijk!’ Toen ging er een lichtje branden in Richard’s hoofd. En in het mijne. Ik belde de manager van Richard en Linda, we spraken af de muzikanten in het zwart te betalen en regelden een goedkope deal met de studio.” 

 

Met frisse moed werd First Light opgenomen, als eerste LP voor Chrysalis Records. “Dat was de enige keer dat we zelf geprobeerd hebben een zogenaamd commerciële plaat te maken, omdat we het gevoel hadden dat het van ons verwacht werd. er werd nooit openlijke druk uitgeoefend en ze zijn ons nooit komen lastig vallen in de studio, maar we hadden dat gevoel.”

De verhoopte commerciële doorbraak bleef echter opnieuw uit. Nadat ook Sunnyvista genegeerd werd door de platenkopers, liet de platenmaatschappij hen terug vallen. Zelfs een Europeese tournee als voorprogramma voor Gerry Rafferty – aan wiens hit-LP Night Owl ze hadden meegewerkt - hielp niet.

 

Zonder platencontract, nam het koppel in de zomer van 1980, demo’s op van acht nummers, alvorens in september/oktober de studio in te duiken met met Gerry Rafferty en Hugh Murphy. Het was de bedoeling dat Rafferty de plaat als onafhankelijke producer zou produceren om het resultaat achteraf te verkopen aan een firma. Singer/songwriter Gerry Rafferty was toen op het hoogtepunt van zijn roem. Als grote fan van de Thompsons wou hij hun muziek bij een groter publiek bekend maken.

 

Voor de sessies in de Chipping Norton Studios werd verder de hulp ingeroepen van Simon Nicol (akoestische gitaar), Pete Zorn (bas), Liam Genockey (drums) en Betsy Cook (wurlitzer piano). Samen namen ze tiental nummers op. Naast de zes nummers die later ook op Shoot Out The Lights werden hernomen waren dat een cover van Sandy Denny (‘Im A Dreamer’), ‘The Wrong Heartbeat’ (gezongen door Linda) dat Richard later opnieuw zou opnemen voor Hand Of Kindness (1983), ‘For Shame Of Doing Wrong’ van Small Town Romance (1984) en ‘Modern Woman’ dat onuitgegeven blijft. 

 

Bij twee van de nummers keerde Richard terug naar het circusthema van dat hij eerder had uitgewerkt in het verhaal van de koorddanser ‘The Great Valerio’: ‘Walking On A Wire’ en ‘The Wall of Death’. “De Wall of Death is een kermisattractie,” legt Richard in ’83 uit aan Jacky Huys, “waarbij je ronddraait en tegen een muur geplakt wordt, terwijl er onder je een groot gat verschijnt. Ik heb die attractie als een metafoor gebruikt voor een song over mensen die op het scherp van de snee willen leven, op de rand tussen vallen en opstaan, op de rand van die rots. “Let me ride on the wall of death – one more time!” 

 

Zoals sommigen al hadden voorspelden bleken de werkmethodes van Rafferty echter stevig te botsen met Richards visie op opnamen. Boyd: “Linda had altijd van pop gehouden, maar ik zag Richard daar niet in meegaan.”

Toen het album af was stelde Richard dan ook zijn veto tegen een release. “God, ik hoop dat die banden die Rafferty heeft nooit meer boven water komen, “ vertrouwde Thompson Huys toe, “Rafferty is een van de mensen in deze wereld waar ik absoluut niet tegen kan. Wij wilden bij de opname van die plaat volkomen tegenovergestelde richtingen uit. Ik heb me zelden zo kwaad gemaakt…”

 

“Rafferty heeft die tapes nog altijd,’ vertelt Richard in 1983. “Ik weet niet wat hij ermee gaat doen, hij kan ze in elk geval niet uitbrengen zonder mijn toestemming en die geef ik nooit.”

Zeg nooit “nooit” want tien jaar later, in mei 1993 prijken er drie nummers van de sessies op de box set Watching The Dark: ‘Back Street Slide’, ‘The Wrong Heartbeat’ en ‘For Shame Of Doing Wrong’.

Drie jaar later mag Linda ook nog twee nummers gebruiken op haar compilatie Dreams Fly Away: ‘Walking On A Wire’ en ‘I’m A Dreamer’. Beide nummers zijn weliswaar geremixt door Jerry Boys.

Hiermee is dus de helft van de nummers officieel verschenen. Alle nummers zijn terug te vinden op bootlegs als Raffety’s Follies.

 

Maar intussen hadden ze nog niks om uit te brengen. Om te bewijzen dat hij nog leefde, maakte Richard solo en in eigen beheer het instrumentale Strict Tempo!. “Ik had geen contract en ik wou een plaat maken die niemand voor het hoofd zou stoten,” kijkt Richard terug, “Dus zonder vocalen. Als ik toen de collectie songs had uitgebracht die ik klaar had, zouden teveel mensen in de showbusiness de wenkbrauwen gefronst hebben. En ik had geen geld, dus moest het goedkoop en ik heb dan maar een labeltje uit de grond gestampt om Strict Tempo uit te brengen: Elixir.”

 

Joe Boyd bood het duo voor zijn Hannibal Records een contract aan en stelde voor naar het andere uiterste te grijpen en de plaat op drie dagen op band te zetten. Snel en simpel werken en het overschot van het budget besteden aan een Amerikaanse tournee. “We namen Shoot Out The Lights zo wat in drie dagen op,” vertelt Boyd, “Linda’s zangpartijen vroegen iets meer tijd. Ze was opnieuw zwanger, van hun derde kind.”

 

Naast de zes nummers die opnieuw werden opgenomen, waren er ook drie nieuwe: ‘Did She Jump Or Was She Pushed’ werd door Richard en Linda samen geschreven. ‘A Man In Need’ en ‘Living In Luxury’ waren van Richards hand. Dat laatste nummer kwam terecht op de b-kant van de single ‘Renege On Our Love’.

 

Wat Boyd niet weet is dat Richard ondertussen een verhouding heeft met de Nancy Covey.

Nancy was uit California. De eerste keer dat ik haar ontmoette was in de zomer van 1981, bij een optreden van Martin Carthy in Camden. Haar job bestond er in mensen te zoeken om op te treden in een aantal zalen in Californië. Ik denk dat ze Richard had gezien, want ze wou hem absoluut boeken voor een paar optredens in McCabe’s Guitar Shop in Los Angeles…. Maar tijdens de opnamen had ik er geen benul van . Ik bedoel, Linda was zwanger… meer dan dat kun je toch niet getrouwd zijn?”

Simon Nichol wist beter: “We wisten dat hij Nancy af en toe zag en dat hij met zijn hart ergens anders was. Het was voor iedereen verscheurend.”

 

Vanzelfsprekend was het Linda die er het ergste onder leed. Ze begon zich mentaal op te sluiten. De paniekaanvallen waar ze in het begin van haar carrière al last van gehad had, kwamen terug. Het sloeg op haar stem. Wanneer ze haar mond opendeed om et zingen kwam er dikwijls niet meer uit dan wat gerochel.”

 

“Jezus, die sessies!” herinnert Linda zich in 1996, “Ik kon nauwelijks zingen. Ik kon nauwelijks ademen. Ik was monumentaal ongelukkig in die tijd – het was alsof ik in een moeras zat en ik wist dat het alleen maar slechter zou worden. Ik hield me bij Gerry Rafferty, maar hij was nog ongelukkiger dan ik. Die atmosfeer was ideaal voor nummers als ‘Walking On A Wire’. Die slag aan het einde – ik viel uiteindelijk van het koord. Ik verkies de zang van de eerste versie boven diegene die uiteindelijk werd uitgebracht.”

Er wordt beslist dat zij haar zangpartijen afwerkt zonder Richard in de buurt. Zij zit dan ook drie dagen langer in de studio.

 

De onderhuidse spanningen geven nummers als 'Don't Renege on Our Love' en 'Did She Jump or Was She Pushed' een kracht die niet het apart maakt ten opzichte van de vorige platen van het koppel. Terwijl ze nog prachtig samen konden werken, is er een subtiele maar onmiskenbare onderstroom van woede en dreiging in de muziek die snijdt tot op het bot. Joe Boyd’s heldere productie was ideaal voor deze muziek; op de meeste nummers zijn de arrangementen beperkt tot twee gitaren, bas en drums.

Samen vormen deze nummers veel meer dan de som van de delen. Ze vormen een meditatie over liefde en verlies waarbij schoonheid, passie en vreugde kunnen worden gevonden in een nederlaag

 

In januari trok Richard - voor het eerst sinds 10-12 jaar - naar Amerika, om er alvast de pers warm te maken voor de grote doorbraaktournee. Jo Lustig, de manager van de Thompsons, vond het geen goed idee, maar Richard stond er op. Het was vooral zijn bedoeling om er Nancy te gaan opzoeken. Hij ging alleen en speelde enkele shows, in Los Angeles en New York, met enkel zijn akoestische gitaar als begeleiding.

 

“Tegen dat Shoot Out the Lights uitkwam (in maart 1982), was er stont aan de knikker,” gaat Boyd verder, “Richard was verliefd geworden op een andere vrouw en Linda had de baby. Ze woonden apart, maar de agent had de Amerikaanse tournee geboekt en de band ingehuurd…”

Overrompeld door alcohol, anti-depressiva, een post-natale depressie en de teloorgang van haar huwelijk stond Linda voor een moeilijke opgave. Tegenover Boyd gaf ze toe dat ze fysisch noch emotioneel in staat was om aan de tour te beginnen. ”Maar als ik het niet doe dan heb ik het gevoel dat de afgelopen tien jaar van m’n leven weggegooid zijn.”

 

Maar Richard zag dat helemaal niet zitten. “Het was verre van ideaal,” geeft hij toe, “Maar onze manager vertelde ons dat het onze enige kans was om in Amerika te werken.”

 

Vanzelfsprekend werd het een uiterst intense tournee. “Het leek wel alsof Richard zes, zeven jaar nummers aan het schrijven was geweest die door Linda moesten worden gezongen wanneer hij haar zou verlaten.” meent Boyd. “Al die hartverscheurende nummers: ‘A Heart Needs A home’, ‘Dimming Of The Day’… Het was me van meet af aan duidelijk dat Linda nooit beter had gezongen dan tijdens deze shows. Wat er allemaal in hun levens gebeurde scheen een natuurlijke uitlaatklep te vinden op de scène. Ik dacht, we moeten hier een live plaat opnemen. Ik greep de telefoon en begon onmiddellijk rond te bellen voor een mobiele opnamestudio.“

 

Ironisch genoeg bracht de tournee eindelijk de lang verhoopte doorbraak in de Verenigde Staten. Maar het succes had een prijs: er werd geruzied, zowel op de scène als daarbuiten. Linda gaf Richard een harde trap tegen zijn schenen midden in een gitaasolo en op de luchthaven van Buffalo sloeg ze hem met een fles. “Ik pikte een auto in New York City en ik werd gearresteerd,“ bevestigd Linda. “Ik herinner me Long Island of zo, waar in een rottige club, ik zo dronken werd dat ik alle spiegels kapotsloeg in de kleedkamer. De promotor zie dat zelfs de Sex Pistols zich beter hadden gedragen.”  

 

Tegen de tijd dat ze L.A. bereiken is Linda op haar hoogtepunt. Nancy woonde er, maar ook Linda Ronstadt, Carly Simon en al die vrouwen waar ze tien jaar eerder mee bevriend was geraakt. “Ze wisten wat er gebeurd was en ze stonden allemaal klaar voor haar,” vertelt Boyd, “En Linda wist dat er ze waren voor haar.Het was ongelofelijk. Eén van de beste optredens die ik ooit heb gezien. Linda overtrof zichzelf en ze wist het.

Na afloop, in de kleedkamer kwam Linda – toen op het hoogtepunt van haar succes en haar macht – en sloeg haar arm om Linda en zei, ‘Kom maar mee. Ik zal voor je zorgen.’ En dat was het einde. Ze gingen weg en gingen ergens dineren in Santa Monica. De volgende dag gingen ze naar een verwenboerderij en lunchten met Jane Fonda. Het was in zekere zin het begin van haar nieuwe leven. Ik belde dan naar Linda Ronstadt’s huis om Linda op te pikken voor de laatste shows – die waar we zouden gaan opnemen – maar het scheen dat ze eindelijk was ingestort. L.A. was het breekpunt. Ze haalde nog de volgende show in San Francisco, maar ze was een andere vrouw geworden: ze zong vals. Niets dat kon worden uitgebracht.” 

 

Met wereldwijd 150 000 verkochte exemplaren was Shoot Out The Light het grootste succes van het koppel. Linda werd uitgeroepen tot beste zangeres van 1982 door zowel Time als Rolling Stone. Via Boyd leerde ze dat jaar haar nieuwe man kennen.

Linda tekende een contract bij Warners, op verzoek van Lenny Waronker. “Ik tekende vooral omdat Lenny me vertelde dat ze Richard hadden afgewezen. Belachelijk, dat weet ik wel, maar het voelde goed!” Met Betsy Cook maakte ze de solo LP One Clear Moment (1985). Ondanks schitterende nummers als ‘Telling Me Lies’ belande de plaat zowat onmiddellijk bij de koopjes.  Een tweede LP, voor CBS, wordt nooit uitgebracht. Haar stem is verlamd door angst. Het zal tot 2002 duren, voor ze met Fashionably Late nog eens van zich laat horen. 

 

Richard bleef bij Hannibal voor Hand of Kindness (1983), alvorens over te stappen naar Polydor. Maar eerst werd, nog een akoestische solo set, opgenomen tijdens de solo shows in New York City uit 1982 uitgebracht als Small Town Romance (1984). Nancy werd zijn tweede vrouw.

 

thompson